Hayatınızın en önemli noktalarından biri üniversite sınavıdır. Bu sınavda kazanacağınız bölüm ve o bölüm sonrasında edineceğiniz meslek, sizin yaşam biçiminiz olacaktır.
Programlarında birden çok alana yer verilen okullarda dokuzuncu sınıftan onuncu sınıfa geçen öğrenciler; ilgi, istek, beceri ve derslerdeki başarılarına göre alanlara yönelirler. Yönlendirme, öğrenci ve velisinin görüşü alınarak müdür yardımcısı, sınıf öğretmeni ve rehber öğretmen tarafından yapılır.
Lisede size en uygun alana yönelmeniz, başarılı bir ortaöğrenime, başarılı bir ortaöğrenim; en uygun yüksek öğrenim programına bu da, sizin daha güvenli bir geleceğe taşınmanıza yardımcı olacaktır. Geleceğinizi ve kariyerinizi planlamada ilk adımı bir mesleğe yönelme kararını vererek oluşturursunuz. Amaç psikolojik, bedensel gelişinizi ve eğitimdeki başarılarınızı gözönüne alarak size en uygun mesleki kararı oluşturmanızdır. Lisede belirli alanda branşlaşmanız ve çağın gereklerine göre alanınızda derin bilgiye sahip olmanız ve diğer temel bilgileri de edinmiş olarak yetişmeniz hedeflenmektedir. Halen uygulanan sistem Alan Seçimine dayalı lise sistemdir. Bu sistemle birlikte Öğrenci Seçme Sınavı(ÖSS) da tek basamaklı olarak uygulanmaktadır. Her iki sistem birbiriyle ilişkilendirilerek Lise 1. sınıfta yapacağınız seçim şu sebeplerden ötürü önemli hale gelmiştir; Lise 1. sınıfın sonunda seçeceğiniz alan, ÖSS'de yapacağınız tercihlerde etkili olacaktır. Lisede elde ettiğiniz başarı puanları Ağırlıklı Ortaöğrenim Başarı Puanı olarak ÖSS puanlarınıza eklenecek ve sınav başarınıza etki edecektir.
ÖSS'de alan ve alan dışı tercihlerde AOBP'nin çarpılacağı katsayı farklı olacağı için seçeceğiniz alanın istediğiniz tüm meslekleri kapsamasına özen göstermeniz gerekecektir. ÖSS her yıl ortalama bir buçuk milyon öğrencinin girdiği bir sınavdır ve bu sınavda başarılı olabilmenizin ilk koşulu nasıl bir sınavla karşılaşacağınızı bilmekten geçmektedir. Sınava hem bilgi hem psikolojik bakımdan hazırlanmanız gerekmektedir. Kısacası, ülkemizde yükseköğrenim görme isteği oldukça yüksek ve bu yönde eğitim yapmak isteyen öğrenciler Lise 1. sınıftan başlayarak şu esaslara göre çalışma yapmalıdırlar; Lisede gördüğünüz Alan Seçimi sistemini tanıyarak nasıl çalışmanız ve nerede hangi alanda başarılı olmanız gerektiği konusunda doğru karar vermelisiniz.
Okulunuzdaki not ortalamanızı yüksek tutarak seçim yapabileceğiniz alan alternatiflerini genişletebilir, orta öğrenim başarı puanınızı yüksek tutabilir ve ÖSS konularını kapsayan iyi öğrenmiş olabilirsiniz. Mesleki yönelim aşamasında kendi ilgi, yetenek ve ihtiyaçlarınızı iyi tanımanız ve ne olabileceğinize, ne olmak istediğinize karar vermelisiniz. Lise sonda gireceğiniz ÖSS'nin sizden ne türlü bilgi ve beceriler istediğini bilmeniz, bu sınavda başarılı olmak için neler yapmanız gerektiği konusunda hazırlıklı olmanız; hem bilgisel yönden hem de psikolojik açıdan hazırlanmayı hedef edinmelisiniz.

lisede alanlara göre dersler / hangi alanda hangi dersler görülür? lisede hangi alanlar vardır?
hangi alanı seçmeliyim diye düşünenlerin okuması gerekir.yanlış bir seçim yapmayın pişman olursunuz.

sözel bölümde olan dersler : daha çok ezbere dayalı olan tarih, coğrafya, pskoloji, edebiyat,mantık gibi derslerdir.matematik yoktur
sayısal bölümde görülen dersler : sayısal ağırlıklı olarak matematik, geometri, fizik, kimya ve biyolojinin en hası
eşit ağrlık ya da türkçe matematik yani kısa adıyla TM de : edebiyat, edemi metinler, coğrafya, matematik, geometri, analitik geometri vardır.

OKS telaşından yeni kurtulmuştuk, '9. sınıftayız, biraz rahatladık' derken bir de baktık ki herkes alan seçiminden bahseder oldu. Bir karara varma zamanı geldi çattı. Tüm kararsızlıklarımıza rağmen artık düşünüp taşınmak, kendimize en uygun alanı belirlemek zorundayız. Peki bu o kadar basit bir seçim mi?
Alanımızı belirlerken ders başarımızı mı, anne babamızın isteklerini mi, yoksa içimizdeki sesi mi dikkate almalıyız?
Alan seçimi geri dönülmez bir yolu belirlemek midir? Alan değişimi yapmak imkânsız mıdır? Üniversite sınavında alan dışı tercih yapmak imkânsız mıdır? Bu konuyla ilgili şu ana kadar aklımızdan geçen her düşünceyi bir tarafa bırakalım ve alan seçiminin neden bu kadar önemli olduğunu anlamaya çalışalım.
Büyütmek için tıklayınız

ÖSYM, 1999 yılından itibaren üniversiteye girişte, öğrencilerin 'Ağırlıklı OrtaÖğretim Başarı Puanları'nı farklı katsayılarla çarpmaktadır. 'Ortaöğretim Başarı Puanı' (OBP) hesaplanırken öğrencinin ortaöğretimi boyunca derslerinde göstermiş olduğu başarılar dikkate alınır.
'Ağırlıklı Ortaöğretim Başarı Puanı' (AOBP) ise öğrencinin mezun olduğu ortaöğretim kurumunun ÖSS'deki başarısı oranında artan ya da azalan değerlerde öğrencinin başarı puanına eklenir. İşte alan tercihi de bu noktada önem kazanır. Öğrenci bu sisteme göre mezun olduğu alana uygun bir meslek tercihinde bulunduğunda AOBP 0.8 ile, alan dışı bir tercih yaptığında ise 0.3'le çarpılır. Bunun somut örneğini okul birincileriyle gösterebiliriz. Genel liselerde okul birincilerinin kendi alanlarıyla ilgili bir mesleği seçmeleri durumunda alacakları puan 80 olmasına rağmen alan dışı tercih yaptıklarında ham puanlarına eklenecek puan 30'dur. Bunun anlamı farklı alandan tercih yapan öğrencilerin istedikleri bölümü kazanma şansının az olduğudur.

Psikolojik açıdan alan seçimi
Dokuzuncu sınıf dönemi ergenin kendisini ve çevresini yeni yeni tanımaya başladığı, sıkıntılı bir süreçtir. 'Artık büyüdüm' diye sevinirken, anne-babaların 'Daha küçüksün' azarlamalarıyla frenlenirsiniz. Kimsenin sizi anlamadığından yakınırsınız. Zihniniz karışıkken, bir de geleceğinize yön vermenizi bekleriz. Kurallar belirlenmiştir. Anne ve babaya düşen çocuklarını iyi tahlil ederek doğru yönlendirmeler yapmaktır. Doğru yönlendirme için de hem çocuğun ilgi, yetenek ve başarılarını hem de güncel gelişmeleri yakından takip etmek gerekir.
lise 1 de lise 2 de alan seçimi nasıl yapılmalıdır? neye göre seçmeliyiz
Önce kendini tanı
Alan seçimi, hayat yolunda önemli bir virajdır. Doğru alanı belirlemek için öncelikle kendimizi iyi tanımamız gerekir. İlgi alanlarımızı, yetenek ve becerilerimizi, ders başarımızı iyi tahlil etmeliyiz. Ezber yapmaktan ya da yorum yapmaktan nefret eden bir öğrenci için sözel alanı tercih etmek başlı başına bir başarısızlık nedenine dönüşebilir. Soyut düşünme yeteneğiniz gelişmişse mühendislik bilimleri sizin için biçilmiş kaftan olabilir. Bu durumda seçmeniz gereken alan fen bilimleri olur. Alanınızı belirlerken dikkat etmeniz gereken bir başka nokta ders başarınızdır. Başarısız olduğunuz dersler sizi iki yıl boyunca gereğinden fazla meşgul edebilir. Bu da zamanla genellemelere 'Ne kadar çalışsam yapamıyorum, zaten hayatta hiç başarılı olamadım' gibi yersiz ve zamansız yakınmalara dönüşerek kendinize olumsuz bakmanızı sağlar.


Hatalı yaklaşımlar
'En sevdiğim arkadaşım sözel bölümü seçti, yalnız kalmaktansa sözel bölümden mezun olurum', 'Fizik dersinden çok başarısızım ama annem doktor olmamı istiyor. Mecburen fen bölümünü seçeceğim', 'Bilgisayarlardan nefret ederim ama bilgisayar mühendisliği için geleceğin mesleği diyorlar'... Örneklerini çoğaltabileceğimiz bu gibi söylemler sıkça rastlanan fakat yanlış yönelimlere neden olan düşünceler. Alan seçimi yapmadan önce öğretmenlerinize, özellikle rehber öğretmenlerinize danışmanız doğru karar almanıza yardımcı olacaktır.
Meslek seçimi ile ilgili çalışmayı hazırlayan rehberlik uzmanımız Çiğdem Kayrak'a teşekkür ederiz.